Kraków

Stolica województwa małopolskiego jest trzecim co do wielkości miastem Polski i liczy 745 tysięcy mieszkańców. Ślady osadnictwa na terenie dzisiejszego Krakowa sięgają VII wieku. Gród obronny na Wawelu istniał już w IX wieku, a w końcu X wieku wszedł w skład Polski Bolesława Chrobrego. Około 1040 roku stał się rezydencją królów Polski, a w XIII wieku oficjalną stolicą kraju. W 1241 roku był zdobyty przez Tatarów. Do dziś dnia odgywany co godzinę hejnał mariacki jest raptownie przerywany na pamiątkęlegendy, według której 750 lat temu ówczesnego trębacza ugodziła strzała tatarska.

Okres największej świetności miasto przeżywało w XVI i XVII wieku. W 1364 roku powstał tu pierwszy w Polsce uniwersytet - Akademia Krakowska. W 1596 roku stolicę przeniesiono do Warszawy. W latach rozbiorów Kraków znalazł się pod panowaniem austriacko-węgierskim. Zakres swobód obywatelskich był tu większy niż w zaborze pruskim i rosyjskim. Dlatego też miasto pełniło nadal funkcję największego w Polsce centrum kulturalnego i naukowego.

W przeciwieństwie do wielu innych miast Polski, II wojna światowa oszczędziła Kraków. Po wojnie władze Polski Ludowej, świadomie zmierzając do pomniejszenia kulturalnej i intelektualnej roli miasta, zlokalizowały na wschód od niego jeden z największych kompleksów metalurgicznych w Europie - Hutę im. Lenina. W jej sąsiedztwie wyrosło 200-tysięczne robotnicze miasto - Nowa Huta, będące oddzielną dzielnicą Krakowa. Ponadto w Krakowie rozwinął się przemysł chemiczny, maszynowy, tytoniowy i spożywczy. Industrializacja w mieście położonym w słabo przewietrznej niecce doprowadziła do silnego zanieczyszczenia powietrza. Wpływa ono w katastrofalny sposób zarówno na zdrowie mieszkańców, jak i stan obiektów zabytkowych.

Miasto stanowi obok Warszawy największy ośrodek nauki i kultury polskiej. Funkcjonuje tu kilkanaście szkół wyższych, w których uczy się blisko 100 tysięcy studentów; instytucje naukowe, teatry i muzea. W Balicach znajduje się międzynarodowy port lotniczy z regularnymi połączeniami do Rzymu, Paryża, Londynu czy Nowego Jorku.

Zespół zabytków Krakowa znajduje się na Liście Światowego Dziedzictwa Kultury i Przyrody UNESCO. Najstarszą częścią miasta jest Wzgórze Wawelskie. Sto na nim renesansowy zamek (na bazie poprzedniego z X wieku) i XII-wieczna katedra z grobami królówPolski. W komnatach zamkowych oglądać można bogatą kolekcję arrasów flamanadzkich. Na wieży katedry zawieszony jest największy dzwon Europy - "Zygmunt", korego brzmienie usłyszeć można tylko przy okazji najwiekszych wydarzeń historycznych. Poza wzgórzem atrakcjami są liczne kościoły, w tym romański św. Andrzeja z XI wieku, Mariacki ze słynnym ołtarzem Wita Stwosza z końca XV wieku, Franciszkanów, św. Anny; zespół urbanistyczny Rynku z dawną halą targową - Sukennicami i wieżą ratuszową z XIV wieku, a ponadtko kompleks Uniwersytetu Jagiellońskiego - Collegium Maius. 10km na południe od miasta, w miasteczku Wieliczka, znajduje się kopalnia soli, jedna z najstarszych w Europie. Jest ona udostępniona zwiedzającym, a na pokładzie 211m znajduje się podziemne sanatorium "Kinga" dla chorych na alergie.

Węzły przesiadkowe

Borek Fałęcki

Łagiewniki

Kurdwanów Pętla

Most Grunwaldzki

Bieżanów Nowy

Salwator

Dworzec Główny PKP

Bronowice Nowe

Nowy Kleparz

Plac Bohaterów Getta