Warszawa
Stolica Polski liczy około 1.8 miliona mieszkańców i jest największym miastem kraju. Położona w centralnej części, na Nizinie Mazowieckiej, nad środkową Wisłą. W miejscu dzisiejszego miasta w XIII wieku istniał gród w Jazdowie. Miasto Warszawa powstało na początku XIV wieku, w 100 lat później stając się stolicą Księstwa Mazowieckiego. W 1526 roku Księstwo Mazowieckie zostało ostatecznie podporządkowane Koronie, a w 1596 roku król Zygmunt III Waza przeniósł stolicę państwa z Krakowa do Warszawy. Rozwój miasta przerwały w XVII wieku wojny szwedzkie. Ponowny rozkwit nastąpił za ostatniego króla, Stanisława Augusta Poniatowskiego. W okresie rozbiorów Warszawa pozostawała pod panowaniem rosyjskim. Od 1815 roku była stolicą kadłubowego Królestwa Polskiego, później tzw. Kraju Priwislanskiego; od 1918 ponownie jest stolicą Polski. W sierpniu 1920 na przedpolach miasta stanęła armia bolszewicka. Ich atak został odparty przez armię Józefa Piłsudskiego podczas Bitwy Warszawskiej. Podczas II wojny światowej miaqsto praktycznie przestało istnieć. Pierwsze straty przyniosła obrona podczas inwazji niemieckiej w 1939 roku. W 1943 roku Niemcy dokonali eksterminacji zgromadzonej w getcie ludności żydowskiej, a następnie zrównali z ziemią całą dzielnicę. Dzieła zniszczenia dopełniło latem 1944 roku Powstanie Warszawskie. Po jego upadku oddziały niemieckie dokonały wysiedlenia ludności oraz programowego wyburzenia miasta. Gdy 17 stycznia 1945 roku do Warszawy wkroczyły oddziały Armii Czerwonej, lewobrzeżna część miasta była praktycznie bezludna.
Dzięki bezprecedensowemu zaangażowaniu społeczeństwa w okresie powojennym, nowym władzom komunistycznym udało się względnie szybko odbudowac miasto. Z ogromną pieczołowitością zrekonstruowano układ Starego i Nowego Miasta otaz budynki na tzw. Trakcie Królewskim. Jednocześnie odbudowa innych dzielnic była często chaotyczna, a struktura urbanistyczna Warszawy do dziś nosi piętno wojny. W 1955 roku w Warszawie podpisano porozumienie o utworzeniu organizacji polityczno-militarnej państw bloku wschodniego, zwanej później Układem Warszawskim. W kolejnych dzisięciolechach miasto otoczyły ogromne betonowe dzielnice-sypialnie: Bródno, Ursynów, Jelonki, Bemowo i Tarchomin. W końcu lat 80. liczba ludności przestała wzrastać. Rozpoczął się powolny exodus zamożeniejszych warszawiaków dop strefy podmiejskicj. W miejsce kolejnych blokowisk zaczęły powstawać osiedla domów jednorodzinnych dla rodzącej się sklasy średniej.
Rozwój przemysłu następował w Warszawie systematycznie od połowy XIX wieku. Na terenie byłego województwa warszawskiego wykształcił się Warszawski Okręg Przemysłowy. Miasto jest dziś największym w kraju ośrodkiem przemysłu elektromaszynowego. Na Żeraniu znajduje się fabryka samochodów osobowych Daewoo-FSO. W wyniku planowej industrializacji, w okresie Polski Ludowej, w stolicy zlokalizowano też hutę stali wysokogatunkowych, obecnie przejętą przez włoską firmię Luccini. Ponadto duże znaczenie ma przemysł elektroniczny, energetyczny, odzieżowy, materiałów budowlanych i spożywczy. Warszawa jest siedzibą 20 wyższych uczelni, w tym m.in. największego w kraju Uniwersytetu Warszawskiego, Politechniki Warszawskiej, Akademii Medycznej, Szkoły Głównej Handlowej. Tutaj mieści się siedziba Polskiej Akademii Nauk, wielu towarzystw naukowych oraz instytucji kulturalnych, m.in. Teatru Narodowego, Biblioteki Narodowej, Filharmonii Narodowej. Warszawa jest ważnym węzłem kolejowym na transeuropejskim szlaku z Amsterdamu przez Berlin do Moskwy. Z Berlinem i Wiedniem łączą ją nowoczesne połączenia kolejowe Eurocity. W 1992 roku oddano do użytku nowy port lotniczy Okęcie II. Odprawia on ponad 5 milionów pasażerów rocznie. Komunikację miejską zapewnia pierwsza linia metra (z Ursynowa do Śródmieścia), blisko 30 linii tramwajowych i ponad 150 autobusowych. Jednocześnie motoryzacja osiągnęła już poziom zachodnioeuropejski, a kilometrowe korki stały się zjawiskiem codziennym.
Do najważniejszych atrakcji turystycznych należą ocalałe ze zniszczeń wojenncyh pałace: króla Jana III Sobieskiego w Wilanowie oraz Pałac na Wyspie w Łazienkach Królewskich zbudowany przez Stanisława Augusta Poniatowskiego. Stare Miasto wraz z Zamkiem Królewskim zostało w całości zrekonstruowane po zniszczeniach wojennych. We współczesnym krajobrazie miasta dominująca rolę odgrywa zbudowany w latach 50. - podarunek Stalina dla Wraszawy - socrealistyczny, wysoki na 227m Pałac Kultury i Nauki. Powimo wielu nowoczesnych biurowców i hoteli, jakie w ostatnich latach powstały w centrum Warszawy, Pałac pozostaje nadal najwyższych budynkiem stolicy. Turyści przybywający do stolicy Polski odwiedzają też muzea, m.in. Muzeum Narodowe, Wojska Polskiego, Historyczne, Plakatu, X Pawilonu na Cytadeli. Mimo szybko rozbudowującej się sieci hoteli, w mieście wciąż brak bazy noclegowej klasy turystycznej. Warszawa posiada dużo, nie zawsze dobrze zagospodarowanych, terenów zielonych, w tym położone na ojej obrzeżach rezerwaty Lasek Bielański i Las Kabacki.
Węzły przesiadkowe
Dostępne dokumenty
Linie autobusowe nocne (989kb)
Tekst pochodzi z "Przewodnika po świecie" Reader's Digest.